โดย: ทีมข่าวสยามทาวน์ยูเอส

เหตุการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นในปี 1989 โดยกองบรรณาธิการของ Spy Magazine ซึ่งขึ้นชื่อเรื่องการเสียดสีชนชั้นนำ นักธุรกิจ และนักการเมืองอเมริกัน ต้องการทดสอบพฤติกรรมของกลุ่มคนที่พวกเขาเรียกว่า “คนรวยที่ขี้เหนียว” (cheap rich) ด้วยการส่งเช็คคืนเงินจำนวน 1.11 ดอลลาร์ ไปยังบุคคลผู้มั่งคั่ง 58 ราย อ้างว่าเป็นเงินส่วนเกินจากการสมัครสมาชิกหรือธุรกรรมบางอย่าง

ผลปรากฏว่า จาก 58 คน มีถึง 26 คนที่นำเช็คมูลค่า 1.11 ดอลลาร์ไปขึ้นเงินจริง

หนึ่งในนั้นคือโดนัลด์ ทรัมป์ นักธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ชื่อก้องของนิวยอร์กในเวลานั้น

กองบรรณาธิการไม่หยุดเพียงเท่านั้น พวกเขาส่งเช็ครอบสอง มูลค่า 0.64 ดอลลาร์ ให้กับ 26 คนที่ขึ้นเงินรอบแรก และครึ่งหนึ่ง คือ 13 คน รวมถึงโดนัลด์ ทรัมป์ นำเช็คไปขึ้นเงินอีกเช่นเดิม

จากนั้น Spy Magazine เดินหน้าทดสอบขั้นสุดท้าย ด้วยการส่งเช็คเพียง 0.13 ดอลลาร์ (13 เซนต์) ให้กับคนกลุ่มสุดท้าย 13 คน

ผลลัพธ์รอบที่สามยิ่งสร้างความฮือฮา เพราะมีเพียง 2 คนเท่านั้นที่ยอมเสียเวลานำเช็ค 13 เซนต์ไปขึ้นเงิน คือโดนัลด์ ทรัมป์ กับ แอดนัน คาช็อกกี นักค้าอาวุธชาวซาอุดีอาระเบีย ผู้มีชื่อเสียงระดับโลกในยุคเดียวกัน

บรรณาธิการของ Spy Magazine ในเวลานั้น เคยให้สัมภาษณ์ภายหลังว่า การทดลองดังกล่าวไม่ได้มุ่งหวังผลทางกฎหมายหรือการเงิน แต่เป็นการ “เสียดสีเชิงสัญลักษณ์” เพื่อชี้ให้เห็นบุคลิกและทัศนคติของคนระดับบนที่มักอวดรวยแบบไม่ยั้ง แต่กลับเก็บเรียบแม้กระทั่งเศษเงินไม่กี่เซนต์

สำหรับทรัมป์ นิตยสารฉบับนี้ถือเป็นหนึ่งในสื่อที่วิจารณ์เขาอย่างต่อเนื่องในช่วงทศวรรษ 1980–1990 ถึงขั้นเคยตั้งฉายาเชิงเสียดสีให้เขาในหลายบทความ และกรณี “เช็ค 13 เซนต์” ก็ถูกนำมาอ้างอิงซ้ำๆในเวลาต่อมา เพื่อสะท้อนภาพลักษณ์ในเชิงการเงินของเขา จนกลายเป็นตำนานเล่าขานในวงการสื่ออเมริกัน ที่มักหยิบยกเรื่องนี้ขึ้นมาทุกครั้งที่มีการถกเถียงเรื่องบุคลิกหรือแนวคิดทางธุรกิจของบุคคลสาธารณะรายนี้

แม้จะมีเจตนาให้เหล่ามหาเศรษฐีแสดงความขี้งก (cheap rich) ออกมา แต่เสียงสะท้อนไม่น้อยที่เห็นพฤติกรรมนี้เป็นเรื่องน่าชื่นชม เป็นความรอบคอบ ประหยัด และรู้ค่าเงิน เป็นรากฐานของความมั่งคั่งในระยะยาว

ทั้งนี้ เรื่องราวที่ถูกบันทึกเอาไว้โดย Spy Magazine นี้ แม้จะผ่านมา 37 ปีแล้ว แต่ก็ยังถูกอ้างถึงในสื่อกระแสหลักเรื่อยมาในฐานะหนึ่งใน “ลูกเล่นของสื่อ” (media stunt) ที่โด่งดังที่สุดของยุค 80.