องค์กรพิทักษ์สัตว์ พีตา (People for the Ethical Treatment of Animals) เรียกร้องให้สวนสัตว์เมืองอิชิคาวะ ในประเทศญี่ปุ่น พิจารณาย้าย “พั้นช์” ลูกลิงวอกญี่ปุ่น (Japanese macaque) วัยประมาณ 6 เดือน ไปยังศูนย์อนุรักษ์ไพรเมตที่มีสภาพแวดล้อมใกล้ธรรมชาติ

พั้นช์ หรือพั้นช์คุง กลายเป็นที่รู้จักไปทั่วโลก หลังคลิปและภาพถ่ายขณะกอดตุ๊กตาอุรังอุตังแพร่กระจายบนสื่อสังคมออนไลน์ ทำให้มีนักท่องเที่ยวจำนวนมากเดินทางไปชมที่สวนสัตว์

พีตาเตือนว่า ภาพที่ดูน่ารักอาจสะท้อนความเครียดของลูกลิงที่ถูกแยกจากแม่ตั้งแต่อายุยังน้อย

เจสัน เบเกอร์ ผู้อำนวยการพีตาประจำเอเชีย ระบุว่า ลิงวอกญี่ปุ่นเป็นสัตว์สังคมสูง ตามธรรมชาติลูกลิงจะอยู่กับแม่ประมาณหนึ่งปี เพื่อเรียนรู้พฤติกรรมพื้นฐานผ่านการสร้างสายสัมพันธ์ การเล่น และการทำความสะอาดขนกันในฝูง

“สิ่งที่บางคนมองว่าน่ารัก อาจเป็นสัญญาณของความเครียดและความโดดเดี่ยวของสัตว์ที่ถูกกักขัง”

พีตาจึงเรียกร้องให้ย้ายพั้นช์ไปยังศูนย์อนุรักษ์ไพรเมตที่มีพื้นที่กว้างขวางและสภาพแวดล้อมเหมาะสมต่อการใช้ชีวิตตามธรรมชาติ ไม่ถูกรบกวนจากผู้ชม

ด้านสวนสัตว์เมืองอิชิคาวะชี้แจงว่า พั้นช์กำลังเริ่มปรับตัวเข้ากับลิงตัวอื่นในฝูง และเจ้าหน้าที่ได้ดำเนินมาตรการลดความเครียดจากฝูงชน พร้อมย้ำว่าการย้ายลูกลิงออกจากกลุ่มในช่วงนี้ อาจทำให้ไม่สามารถกลับเข้าสังคมลิงได้อีกในอนาคต

ท่าทีของพีตาครั้งนี้ ถูกแย้งโดยนักไพรเมตวิทยา (Primatology) ว่าการที่ลิงถูกดุ ไล่หรือผลักไสในฝูงเป็นพฤติกรรมปกติของลิงสังคม เป็นโครงสร้างลำดับชั้นตามธรรมชาติของลิง และว่า “การตัดสินจากคลิปสั้นๆ ในอินเตอร์เน็ตอาจทำให้เข้าใจพฤติกรรมสัตว์ผิด”

นอกจากนี้ ยังมีเสียงวิจารณ์ว่าการรณรงค์ของพีตา เป็นการตีความภาพไวรัลเกินจริง หรือใช้กระแสไวรัล เพื่อสร้างการสนับสนุนจากบรรดาคนรักสัตว์ทั่วโลกเท่านั้น

นอกจากพีตาแล้ว ยังมีกลุ่มนักเคลื่อนไหวด้านสวัสดิภาพสัตว์ เปิดแคมเปญล่ารายชื่อผ่านเว็บไซต์ change.org เรียกร้องให้สวนสัตว์เมืองอิชิคาวะย้ายพั้นช์คุงไปอยู่ศูนย์อนุรักษ์ไพรเมต เช่นกัน โดยระบุว่าลูกลิงซึ่งกำลังดึงดูดผู้คนจำนวนมากเดินทางไปชมที่สวนสัตว์นั้น ถูกทิ้งจากแม่ตั้งแต่ยังเล็ก และถูกเลี้ยงในสภาพแวดล้อมจำลอง การกอดตุ๊กตา ซึ่งถูกมองว่าน่ารักนั้น คือภาพสะท้อนความจริงว่าลูกลิงกำลังเผชิญความสูญเสีย ความเครียด และความโดดเดี่ยว

“ลูกลิงไม่ควรต้องหาที่พึ่งทางใจจากของเล่น เพราะขาดพื้นที่และสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมต่อการเติบโต”

แม้สวนสัตว์จะระบุว่า พั้นช์เริ่มปรับตัวเข้ากับลิงตัวอื่น และมีมาตรการลดความเครียดจากฝูงชน แต่ผู้รณรงค์เห็นว่า กระแสความโด่งดังในโลกออนไลน์กำลังเปลี่ยนลูกลิงที่เปราะบางให้กลายเป็นแหล่งดึงดูดนักท่องเที่ยว และเมื่อกระแสลดลง พั้นช์ก็ยังต้องใช้ชีวิตอยู่ในกรงที่ห่างไกลจากธรรมชาติที่ลิงควรมี

ผู้จัดแคมเปญจึงเรียกร้องให้ผู้บริหารสวนสัตว์เมืองอิชิคาวะ และนายกเทศมนตรีของเมืองอิชิคาวะ ควรเร่งดำเนินการย้ายพั้นช์ไปยังศูนย์อนุรักษ์ไพรเมตที่มีพื้นที่กว้างขวาง สภาพแวดล้อมสมบูรณ์ และจำกัดการรบกวนจากผู้ชม

“หากคุณเชื่อว่าสัตว์สมควรได้รับชีวิตที่ดีกว่าการถูกขังอยู่หลังแผ่นกระจก โปรดร่วมลงชื่อของคุณวันนี้” ข้อความในแคมเปญระบุ

อย่างไรก็ตาม การรณรงค์ให้ย้ายพั้นช์คุงดังกล่าว ไม่ได้รับความสนใจจากสาธารณชนเท่าไหร่นัก เห็นได้จากการลงชื่อสนับสนุน ณ วันที่ 13 มีนาคม มีเพียง 558 รายหลังจากเริ่มรณรงค์มาตั้งแต่วันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2026.