เมื่อวันที่ 1 มิถุนายน 2026 ทีมนักวิจัยจากสี่สถาบันระดับโลก คือมหาวิทยาลัยคาร์เนกีเมลลอน มหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ด สถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ หรือเอ็มไอที และมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ลอส แอนเจลิส ร่วมกันเปิดเผยผลการศึกษาชิ้นใหม่เกี่ยวกับผลกระทบของ AI ต่อการทำงานของสมองมนุษย์

การทดลองให้ผู้เข้าร่วม 350 คน แก้โจทย์คณิตศาสตร์ โดยกลุ่มที่ได้รับความช่วยเหลือจาก AI สามารถทำโจทย์ได้เร็วและถูกต้องกว่ากลุ่มที่ไม่ได้ใช้ AI

แต่เมื่อผู้วิจัยยกเลิกการเข้าถึง AI กลุ่มที่เคยใช้เครื่องมือดังกล่าวมีความแม่นยำในการตอบคำถามลดลง และมีแนวโน้มล้มเลิกความพยายามเร็วกว่ากลุ่มที่ไม่เคยใช้ AI

"ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ผู้ใช้ตอบผิดมากขึ้นเพียงอย่างเดียว แต่ยังรวมถึงการที่หลายคน ไม่เต็มใจจะหาคำตอบด้วยตนเองเมื่อไม่มี AI ช่วยเหลือ” ทีมวิจัยระบุ

ผลการศึกษาพบว่า การใช้ AI เพียง 10-15 นาที สามารถลดความสามารถด้านการคิดและการแก้ปัญหาด้วยตัวเองลง พร้อมเตือนว่า ถ้าการใช้งานระยะสั้น ยังก่อให้เกิดผลกระทบได้ชัดเจน การใช้งาน AI เป็นประจำทุกวันต่อเนื่องเป็นเวลาหลายเดือนหรือหลายปี อาจส่งผลกระทบที่รุนแรงต่อความสามารถของผู้ใช้ อีกทั้งยากต่อการฟื้นฟู

นอกจากแก้โจทย์คณิตศาสตร์แล้ว คณะผู้วิจัยยังได้ทำการทดลองความเข้าใจในการอ่านกับผู้เข้าร่วม 670 คน โดยผลลัพธ์ในทิศทางเดียวกัน

ผู้เข้าร่วมประมาณ 61 เปอร์เซ็นต์ ที่ใช้ AI ยอมรับว่าให้ AI ตอบคำถามแทนโดยตรง แต่ผู้ที่ใช้ AI เพื่อขอคำแนะนำหรือขอคำอธิบายเพิ่มเติม กลับไม่พบการลดลงของประสิทธิภาพในการทำแบบทดสอบ

นักวิจัยระบุว่า ผลการศึกษาครั้งนี้สร้างความกังวลเกี่ยวกับผลกระทบระยะยาวของ AI ต่อทักษะการคิดด้วยตนเองของมนุษย์ ซึ่งอาจรุนแรงและยากต่อการแก้ไข หากมีการพึ่งพาเทคโนโลยีดังกล่าวมากเกินไป.