เมื่อวันที่ 26 ตุลาคม 2026 ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. ทันตแพทย์หญิง สุพรรณิการ์ เรืองศรี หรือ “คุณหมอฝน” ภริยานายสมภพ เสริมสวัสดิ์ศรี กงสุลใหญ่ฯ ณ นครลอส แอนเจลิส พร้อมทีมงานจากมหาวิทยาลัยขอนแก่น ได้รับการประกาศให้เป็นผู้รับรางวัล “ผลงานวิจัยและนวัตกรรมตอบโจทย์ประเทศ” NRCT AWARD กลุ่มการแพทย์และสาธารณสุข จากผลงานชื่อ non-zZAPP (นอนแซ่บ) ซึ่งเป็นทันตอุปกรณ์เพื่อรักษาการนอนกรนและภาวะหยุดหายใจขณะหลับ ในงาน NRCT FORUM 2026 เนื่องในโอกาสครบรอบ 67 ปี สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.)  

โดยหมอฝน ได้ให้สัมภาษณ์รายการ “เก้าอี้รับแขก” ของสยามทาวน์ยูเอส เมื่อต้นเดือนตุลาคมที่ผ่านมา ว่า เครื่องมือที่เรียกว่า “นอนแซ่บ” เป็นผลงานที่พัฒนาร่วมกับคณาจารย์ นักวิจัย และนักศึกษาทันตแพทย์ของมหาวิทยาลัยขอนแก่น เพื่อเป็นทางเลือกในการรักษาผู้ป่วยภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้น หรือ Obstructive Sleep Apnea (OSA) โดยใช้เครื่องมือสวมในช่องปากขณะนอน

“นอนแซ่บ” เป็นอุปกรณ์ที่เรียกว่า MAD หรือ Mandibular Advancement Device มีลักษณะคล้ายฟันปลอมสวมครอบฟันบนและล่าง มีตัวล็อกสำหรับประคองขากรรไกรล่างไม่ให้ถอยไปด้านหลังระหว่างหลับ ช่วยเพิ่มพื้นที่ทางเดินหายใจและลดโอกาสเกิดการอุดกั้น

คุณหมอฝนอธิบายว่า จุดเด่นของนอนแซ่บ คือกระบวนการผลิตด้วยระบบดิจิทัล ตั้งแต่สแกนภายในช่องปากแทนการพิมพ์ปาก ออกแบบด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์ แล้วผลิตด้วยเครื่องพิมพ์สามมิติ ทำให้ได้อุปกรณ์เฉพาะบุคคล สามารถปรับระยะการยื่นขากรรไกรให้เหมาะกับผู้ป่วยแต่ละราย โดยคำนึงถึงความสบายในการสวมใส่ด้วย

ส่วนชื่อ “นอนแซ่บ” มาจากการนำคำว่า non ซึ่งหมายถึง “ไม่” มารวมกับสัญลักษณ์เสียงกรน zZ และคำย่อจาก Appliance ที่หมายถึงเครื่องมือ กลายเป็นชื่อ non-zZAPP ซึ่งพ้องกับคำภาษาอีสานที่สื่อถึงการนอนหลับสบายหรือนอนอร่อย สอดคล้องกับมหาวิทยาลัยขอนแก่น ซึ่งเป็นต้นทางของผลงานด้วย

สำหรับภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้น หรือ OSA (Obstructive Sleep Apnea) หมอฝนอธิบายว่า เกิดจากทางเดินหายใจส่วนต้นตีบแคบหรือปิดกั้นขณะหลับ ซึ่งเป็นช่วงที่กล้ามเนื้อบริเวณลิ้นและคอหอยผ่อนคลาย ทำให้อากาศผ่านได้ลดลงหรือผ่านไม่ได้ในบางช่วง

เมื่อการหายใจติดขัด ระดับออกซิเจนในเลือดอาจลดลงและคาร์บอนไดออกไซด์เพิ่มขึ้น สมองจึงกระตุ้นให้ร่างกายตื่นตัวเพื่อกลับมาหายใจ ทำให้การนอนสะดุดเป็นระยะ ส่งผลให้พักผ่อนไม่เต็มที่ หากมีอาการรุนแรงและไม่ได้รับการรักษา อาจเพิ่มความเสี่ยงหัวใจเต้นผิดจังหวะและเสียชีวิตกะทันหันขณะหลับได้

การวินิจฉัยอาจต้องตรวจการนอนหลับ ก่อนเลือกแนวทางรักษาตามความรุนแรง หนึ่งในวิธีหลักคือใช้เครื่องอัดอากาศแรงดันบวกชนิดต่อเนื่อง หรือซีแพป (CPAP) เพื่อช่วยเปิดทางเดินหายใจระหว่างนอน

อย่างไรก็ตาม ผู้ป่วยบางรายไม่สามารถใช้ซีแพปได้อย่างต่อเนื่อง เพราะรู้สึกอึดอัดหรือไม่สบายขณะสวมหน้ากาก ทันตแพทย์จึงมีบทบาทร่วมดูแลด้วยอุปกรณ์ในช่องปาก โดยเฉพาะผู้ป่วยระดับเล็กน้อยถึงปานกลาง

คุณหมอฝนกล่าวว่า ผลงานนอนแซ่บ ได้รับการจดอนุสิทธิบัตรแล้ว เป้าหมายต่อไปคือพัฒนามาตรฐานและขยายการใช้ประโยชน์ให้ผู้ป่วยเข้าถึงได้มากขึ้น รวมถึงผลักดันให้การรักษาด้วยอุปกรณ์ประเภทนี้ได้รับการพิจารณาบรรจุในชุดสิทธิประโยชน์ของสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) เพื่อให้ผู้ใช้สิทธิบัตรทอง หรือโครงการ “30 บาทรักษาทุกโรค” สามารถเข้าถึงได้

ขณะนี้ ภริยากงสุลใหญ่ฯ อยู่ระหว่างลางานจากมหาวิทยาลัยขอนแก่น ซึ่งเธอเป็นอาจารย์ประจำสาขาวิชาชีวเวชศาสตร์ช่องปาก คณะทันตแพทยศาสตร์ มีหน้าที่สอนนักศึกษา รักษาผู้ป่วย และดูแลคลินิกความเจ็บปวดช่องปากใบหน้าและทันตนิทราเวช (Orofacial Pain and Dental Sleep Medicine Clinic)

สำหรับชุมชนไทยในอเมริกา หมอฝนได้หารือกับกงสุลใหญ่ฯ ถึงการนำความรู้เหล่านี้มาเผยแพร่ เพื่อให้คนไทยรู้จักอาการที่อาจไม่คิดว่าเกี่ยวข้องกับทันตแพทย์ สามารถสังเกตความผิดปกติและเข้าถึงบริการรักษาที่มีอยู่ในพื้นที่ได้

แนวทางหนึ่งคือร่วมมือกับองค์กรชุมชนไทยที่มีอยู่แล้ว ให้เพิ่มกิจกรรมตรวจสุขภาพช่องปากหรือคัดกรองความเสี่ยงภาวะหยุดหายใจขณะหลับ ควบคู่กับการให้ความรู้เรื่องสุขภาพ เพื่อช่วยให้คนไทยดูแลตัวเองและได้รับการประเมินอย่างเหมาะสม

ติดตามชมรายการ “เก้าอี้รับแขก” ของสยามทาวน์ยูเอส สัมภาษณ์ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. ทันตแพทย์หญิง สุพรรณิการ์ เรืองศรี ถึงเบื้องหลังนวัตกรรม “นอนแซ่บ” และแนวคิดดูแลสุขภาพชุมชนไทยได้เร็วๆ นี้.