โดย: ทีมข่าวสยามทาวน์ยูเอส

กติกาในการใช้ครัวบ้านทำอาหาร หรือทำขนมขายนั้น ฟังๆ ดูก็น่าจะรับได้ เช่นห้ามทำขายมากกว่า 30 มื้อต่อวัน หรือ 90 มื้อต่อสัปดาห์, รายได้รวมต่อปีต้องไม่เกิน 100,000 ดอลลาร์ บางกรณีอาจห้ามให้บริการผ่านแอปส่งอาหาร ทั้งนี้เพื่อควบคุมความปลอดภัยและการขนส่งอาหารให้เหมาะสม ฯลฯ

แต่ในช่วง “กว่าปี” ที่ผ่านมา ข้อมูลล่าสุดบอกว่า ลอส แอนเจลิส เคาน์ตี้ ออกใบอนุญาตครัวบ้านที่เรียกว่า MEHKO หรือ Microenterprise Home Kitchen Operations เพียงแค่ร้อยกว่ารายเท่านั้น และในร้อยกว่ารายนั้น แทบไม่ปรากฎว่ามีรายการ “อาหารไทย” ปะปนอยู่เลย

 แปลว่าบรรดาอาหารจากครัวบ้าน ที่พวกเราคนไทยประกาศขายกันคึกคักตามช่องทางออนไลน์ต่างๆ นั้น ล้วนใช้วิธีดั้งเดิม คือแอบซื้อแอบขาย แอบเสี่ยงกันไปตามเรื่องตามราว แทบไม่ต่างจากอดีต ก่อนที่เคาน์ตี้ จะเปิดช่องให้ทำถูกต้องเลย

เรื่องนี้น่าจะสะท้อนให้เห็นได้ว่า ความพยายามของแอลเอ เคาน์ตี้ ที่บอกว่าต้องการ “สร้างโอกาสทางธุรกิจที่ปลอดภัย ถูกกฎหมาย และเข้าถึงได้สำหรับผู้ทำอาหารจากบ้าน พร้อมทั้งช่วยให้วัฒนธรรมอาหารท้องถิ่นเติบโตและมีชีวิตชีวามากขึ้น” นั้น... ล้มเหลวสิ้นเชิง

อาจเป็นเพราะการรับรู้ข่าวสารในท้องถิ่นของพวกเราในแอลเอ ยังไม่ทั่วถึง ด้วยข้อจำกัดด้านภาษา หรือความสนใจส่วนตัวก็ตาม ทำให้ความพยายาม “เอาท์รีช” ของเคาน์ตี้ ตลอดหนึ่งปีที่ผ่านมานั้น ค่อนข้างเข้าถึง “พวกเรา” ได้น้อยมาก

และสำหรับคนที่รับรู้ข่าวสารเรื่องนี้จากสยามทาวน์ฯ ซึ่งมีไม่น้อยนั้น แทบทั้งหมดได้ “ถอดใจ” หลังจากรับทราบข้อมูลเชิงลึก ตั้งแต่ชนิดของอาหารหรือวัตถุดิบต้องห้าม รวมถึงต้องทำอาหารแบบวันต่อวัน ห้ามปรุงล่วงหน้า ฯลฯ ทำให้ครัวบ้านแบบไทยๆ ต้องตัดรายการอาหารทิ้งพอสมควร

ปัจจัยต่อมา คือการได้มาซึ่งใบอนุญาตครัวบ้านนั้นต้องผ่านกระบวนการตรวจสอบค่อนข้างละเอียด เพื่อสร้างความมั่นใจว่าอาหารที่เราผลิตออกไปสู่ลูกค้าได้มาตรฐานตามที่ภาครัฐกำหนด

ผู้สมัครต้องยื่นคำร้องขอใบอนุญาตผ่านหน่วยงานสาธารณสุขของเคาน์ตี้ในพื้นที่ รวมถึงหน่วยงานด้านโอกาสทางเศรษฐกิจ จากนั้นต้องผ่านการอบรมความปลอดภัยอาหาร (Food Safety Training) แสดงให้เห็นว่าครัวมีมาตรฐานด้านสุขอนามัย และระบุประเภทอาหารที่วางแผนจะทำจำหน่าย

อีกทั้งจะต้องเปิดบ้าน หรืออพาร์ทเมนท์ให้ “health inspector” หรือเจ้าหน้าที่ตรวจสอบจากสำนักงานสาธารณสุขของ เคาน์ตี้ เข้ามาตรวจครัว โดยเน้นเรื่องความสะอาดพื้น ผนัง อุปกรณ์ การจัดเก็บอาหาร อุณหภูมิการปรุง/เก็บ การล้างมือและอ่างล้าง การป้องกันสัตว์หรือแมลง รวมถึงความเป็น “สัดส่วน” ระหว่างครัวกับบริเวณอื่นๆ ของบ้าน

หากที่บ้านมีสัตว์เลี้ยง ก็จะต้องมีกระบวนการดูแลไม่ให้สัตว์เลี้ยงเข้าใกล้อาหาร แถมในบางกรณี อาจต้องได้รับความยินยอมจากแลนด์ลอร์ด หรือเพื่อนบ้านด้วย

นั่นทำให้พวกเราส่วนใหญ่ที่คิดจะทำอาหาร “เล็กๆ น้อยๆ” รู้สึกว่าเป็นเรื่องยุ่งยากเกินไป

ก็ในเมื่อใครๆ เขาก็ทำขายกันออกเกร่อ ไม่เห็นมีใครต้องขอใบอนุญาต MEHKO สักคน

อย่างไรก็ตาม ทีมข่าวสยามทาวน์ยูเอส อย่าง “ทัก” เอาไว้ตรงนี้นิดเดียวว่าพฤติกรรมของพวกเราที่ประกาศขายอาหารออนไลน์โดยไม่มีใบอนุญาตนั้น ถือว่าผิดกฎหมาย ทั้งระดับท้องถิ่นและระดับรัฐแคลิฟอร์เนีย รวมถึงกฎหมาย Food Facility Law ที่บอกชัดว่าสถานที่ประกอบอาหารเพื่อจำหน่ายจะต้องมีใบอนุญาต ต้องผ่านการตรวจสุขาภิบาล ฯลฯ และคนทำต้องผ่านการอบรมความปลอดภัยอาหาร ฯลฯ

หากหน่วยงานสาธารณสุขของแอลเอ เคาน์ตี้ ไม่ปรับท่าทีให้เข้มงวด หรือตราบใดที่ยังไม่มีใครทำตัวเป็น “เจ้าทุกข์” เข้าร้องเรียนหน่วยงานภาครัฐ ก็ไม่น่าจะมีปัญหาอะไร

แต่หากโชคไม่เข้าข้าง เช่นมีคู่แข่งแกล้ง หรือลูกค้าที่ไม่แฮปปี้กับอาหารหรือบริการขึ้นมา เรื่องก็อาจจะถึงเจ้าหน้าที่ของสำนักงานสาธารณสุขฯ หรือฝ่ายรักษากฎหมายอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องได้

โทษที่ได้รับนั้น อาจเป็นเพียงแค่คำเตือนให้หยุดกิจการ เสียค่าปรับเล็กๆ น้อยๆ แต่หากมีปัญหาหนักกว่านั้น เช่นกรณีมีผู้เจ็บป่วย หรือท้องผูกท้องเสีย เพราะ (อ้างว่า) อาหารจากครัวบ้านของเรา บทลงโทษตามกฎหมายก็จะ “เยอะ” ขึ้นแล้วแต่กรณี

ดังนั้น ถ้าทำได้ก็น่าจะกลับไปลองทบทวนข้อเสนอของแอลเอ เคาน์ตี้ เกี่ยวกับการขอใบอนุญาตทำอาหารจำหน่ายจาก “ครัวบ้าน” ได้ที่เว็บไซต์ของสำนักงานสาธารณสุขฯ ที่นี่ (คลิก)

หรือจะลองฟังเจ้าหน้าที่ของศูนย์ส่งเสริมชาวไทย ที่เคยให้สัมภาษณ์สยามทาวน์ยูเอสเอาไว้เมื่อปลายปี 2024 ได้ที่นี่ (คลิก)

ขอให้โชคดี ร่ำรวยกันทุกคนครับ...